Σε μια εποχή που οι προκλήσεις στο χώρο της κυβερνοασφάλειας, που δημιουργούν οι νέες τεχνολογίες (ιδιαίτερα η AI και το overregulation σε θέματα ασφάλειας πληροφοριών) αλλά και του διαρκούς μεταβαλλόμενου τοπίου απειλών, η εξέλιξη του ρόλου του υπευθύνου ασφάλειας πληροφορίων (CISO) είναι κομβικής σημασίας για την επιχειρησιακή ανθεκτικότητα των οργανισμών.
Θανάσης Μητσάκος
Information Security Officer
TÜV AUSTRIA Hellas
https://gr.tuvaustria.com/
Τα τελευταία χρόνια υπήρξε μια συνεχής εξέλιξη στο ρόλο του CISO από κάτι που ήταν αρχικά ως ο υπεύθυνος του IT, σε ηγέτη άμυνας κυβερνοασφάλειας, υπευθύνου συμμόρφωσης, διαχειριστή τεχνολογικού ρίσκου και πολλά ακόμη. Παρατηρούμε πλέον τη μετατόπιση του ρόλου του CISO από ένα καθαρά τεχνικό ρόλο σ’ ένα ρόλο που διαμορφώνει την ανθεκτικότατα, απέναντι σε κυβερνοαπειλές, επηρεάζοντας τη στρατηγική και την κουλτούρα του οργανισμού ενώ έχει ταυτόχρονα ισχυρό ρόλο στις αποφάσεις τη διοίκησης.
Ο CISO σήμερα δεν είναι απλά ένα παθητικός αποδέκτης ελέγχου από το Διοικητικό Συμβούλιο. Αντιθέτως, λαμβάνει πρωτοβουλίες και έχει μετατραπεί σε στρατηγικό παράγοντα που επηρεάζει τη διοίκηση στη λήψη αποφάσεων για τη συνολική στρατηγική του οργανισμού απέναντι στους κυβερνοκινδύνους και συμβάλει ταυτόχρονα ώστε επιτευχθούν οι επιχειρησιακοί στόχοι της εταιρείας.
Η κρισιμότητα του επιχειρησιακού ρόλου στη διακυβέρνηση κινδύνου
Παραδοσιακά, ο CISO επικεντρωνόταν σε τεχνικά ζητήματα, όπως firewalls, antivirus και διαχείριση περιστατικών. Σήμερα, ωστόσο, ο ρόλος του έχει διευρυνθεί σημαντικά και εντάσσεται στο πλαίσιο της εταιρικής διακυβέρνησης και της διαχείρισης κινδύνων. Ο σύγχρονος CISO καλείται να μεταφράζει τον κυβερνοκίνδυνο σε επιχειρηματικό κίνδυνο, παρέχοντας στη διοίκηση μετρήσιμα δεδομένα και σαφείς εκτιμήσεις επιπτώσεων.
Η παρουσία του CISO σε επίπεδο Διοικητικού Συμβουλίου είναι πλέον κρίσιμη. Οφείλει να επικοινωνεί αποτελεσματικά με μη τεχνικά στελέχη, να τεκμηριώνει επενδύσεις σε ασφάλεια, να εγκαθιδρύει κουλτούρα ασφάλειας στους εργαζομένους της εταιρείας και να συμβάλλει στη διαμόρφωση της στρατηγικής ανθεκτικότητας του οργανισμού. Η ικανότητα αυτή απαιτεί όχι μόνο τεχνικές γνώσεις πληροφορικής και ασφάλειας, αλλά και κατανόηση οικονομικών, νομικών και κανονιστικών παραμέτρων και να διαθέτει soft skills, όπως η επικοινωνία, η συνεργασία και η προσαρμοστικότητα.
Ένας επιτυχημένος CISO δεν λειτουργεί απομονωμένα. Αντιθέτως, συνεργάζεται στενά με το Top Management και όλα τα τμήματα της εταιρείας, όπως IT, νομικό, HR, marketing και τις λοιπές επιχειρησιακές μονάδες. Η ασφάλεια πληροφοριών δεν αποτελεί πλέον μόνο θέμα IT ή του CISO, αλλά διαπερνά οριζόντια ολόκληρο τον οργανισμό.
Αξιολόγηση τεχνολογιών και στρατηγικών συνεργασιών
Η επιλογή των κατάλληλων τεχνολογιών ασφαλείας αποτελεί κρίσιμη ευθύνη του CISO. Στο σύγχρονο περιβάλλον, όπου η αγορά κατακλύζεται από λύσεις κυβερνοασφάλειας (π.χ. SIEM, EDR, XDR, SOC), η πρόκληση δεν είναι μόνο η επιλογή, αλλά και η ορθή ενοποίηση και αξιοποίησή τους.
Ο CISO πρέπει να διαθέτει βαθιά γνώση της αγοράς, των τάσεων και των προμηθευτών, ώστε να αποφεύγει υπερβολικές ή λανθασμένες επενδύσεις. Επιπλέον, καλείται να αξιολογεί στρατηγικούς συνεργάτες, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο το κόστος αλλά και την ποιότητα υπηρεσιών, τη διαφάνεια και την αξιοπιστία, ιδιαίτερα όταν οι κυβερνοεπιθέσεις σε μια εταιρεία δεν έχουν στόχο απευθείας την εταιρεία αλλά τους συνεργάτες και προμηθευτές.
Με την έλλειψη εξειδικευμένων επαγγελματιών στον τομέα της κυβερνοασφάλειας να είναι έντονη, ο CISO καλείται να προσαρμοστεί και να δημιουργήσει όχι μόνο ισχυρές ομάδες ασφαλείας αλλά και συνεργάτες-ευαγγελιστές, που αποτελούνται κυρίως από τους προϊσταμένους και διευθυντές του οργανισμού, που όχι μόνο ενστερνίζονται τις απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας αλλά βοηθούν το ρόλο του ώστε να εμποτιστεί η κουλτούρα κυβερνοασφάλειας και ανθεκτικότητας σε κάθε οργανωτική μονάδα.
Η ταχεία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης δημιουργεί νέες ευκαιρίες, αλλά και σημαντικές προκλήσεις, με το τοπίο των απειλών να μεταβάλλεται και να εξελίσσεται διαρκώς. Ο CISO καλείται να παρακολουθεί συνεχώς τις εξελίξεις, να προσαρμόζει τις στρατηγικές κυβερνοάμυνας και να επενδύει σε προληπτικά μέτρα, ιδιαίτερα στο cyber security awareness των υπαλλήλων, που εξακολουθούν να είναι ο αδύναμος κρίκος στην αλυσίδα της ασφάλειας πληροφοριών.
Ηγετικός ρόλος στην ενίσχυση της ανάπτυξης
Αν ο σύγχρονος CISO έχει ταυτόχρονα εμπειρία και στην επιθεώρηση Συστημάτων Διαχείρισης Ασφάλειας Πληροφοριών, αυτό παρέχει σημαντικά πλεονεκτήματα στο ρόλο του, όπως η βαθύτερη κατανόηση των προτύπων ασφαλείας, η αντικειμενική αξιολόγηση κινδύνων και βέλτιστων πρακτικών, καθώς και ικανότητα εντοπισμού κενών συμμόρφωσης.
Ο CISO έχει εξελιχθεί σε έναν πολυδιάστατο ηγέτη που συνδυάζει τεχνικές, διοικητικές και στρατηγικές δεξιότητες. Η επιτυχία του εξαρτάται από την ικανότητά του να διαχειρίζεται τον κυβερνοκίνδυνο σε επίπεδο διοίκησης, να συνεργάζεται με όλα τα τμήματα της εταιρείας, να λαμβάνει σωστές αποφάσεις για τεχνολογίες και συνεργάτες και να προσαρμόζεται σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον απειλών.
Ο CISO δεν θα πετύχει μόνο κατανοώντας την τεχνολογία, θα πετύχει μετατρέποντας τα σήματα της τεχνολογίας σε επιχειρηματικές αποφάσεις. Ο ρόλος του CISO εξελίσσεται σε αυτό που πάντα είχε ανάγκη η επιχείρηση, έναν ηγέτη που μπορεί να σταθεί δίπλα στους μηχανικούς στην αίθουσα διαχείρισης περιστατικών και δίπλα στα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, γνωρίζοντας ότι η ασφάλεια δεν είναι το αντίθετο της ανάπτυξης, αλλά μία από τις προϋποθέσεις που επιτρέπουν στην ανάπτυξη να συνεχίζεται.
